سید ضیاالدین « قطبی » تاریخ نشر :   ۱۸  مارچ ۲۰۱۲ میلادی

میلهء سمنک در بین شهریان کابل

بهار در فرهنگ مردم وطن ما مخصوصاء درکابل رسم ورواجهای داشته که این رسم ورواجها از میلهء  های بهاری تا خانه تا کانی تهیهء هفت میوه وپخت وپز وانواع خورد نی ها خاصتاء سبزی چلوونذر پختن ها و غیره همه وهمه برنگ و رونقی این فصل سال می افزاید وهم رول عمده را باز  مینماید.

سمنک پزی ازهمان مراسم و یژهء است که دریک سال یک مراتبه و انهم اکثراء درشب نو روز صورت میگیرد که هم نذیر گفته میشود وهم میله برای خانواده ها، زیرادراین مراسم دوستان وخو یشا وندان جمع میشوند و با یک شوگون ویا مراد پخت وپز آنرا براه می اندازند تا خداوند«ج» مراد انها را تا سال آ ینده بر آ ورده سازد.

این مراسم توسط زنا ن  با ساز وسرود وبا نواختن دایره وخواندنها ورقص و پای کو بی ها از  آ غاز  شب تا بدم صبح ادامه داشته و خوش میگذارانند . برای پختن این نذر دو سه هفته پیش از رسیدن نو روز یک مقدار گندم را  گرفته در یک ظرف هموار میریز ند و ازآ ن وقتاء فوقتاء همه روزه مراقبت کرده گاهی در روشنی آ فتاب و هم گا هی درسیایه  انرا به ثمر میرسانند تا گندم مذکور به شیره مبدل  گردد  و زمانیکه سبز میشود فیتهء سرخ را به کمرآن می بندند تا به اصطلاح   نظری پاک وناپاک به آ ن  نه  افتد.

زمانیکه این سبزه برابر به یک قبضه بلند شد  بعداء انرا گرفته  از ماشین گوشت بیرون کشیده و شیرهء انرا از آ ن جدا میسازنند و تفالهء که از ان با قی می ماند به آ ب روان می اندازند .گفتنی است که این نذر یکی ازمیله های بهاریی دربین شهریان کابل وبعضاءهم در ولایات صورت می گیرد و مردم کابل ازآن تجلیل بعمل می آ وردند .

درو قتیکه این مراسم آ غاز میگردد تعداد از دوستان بخصوص زنان در این مراسم خبر شده و اشتراک مینمایند وبعضی از انها نیز با خود کمی آ رد و یا چهار مغزرا آ ورده و در این نذر سهم میگیرند  و با انجام یافتن زمینه های آ ن و تهیهء دیگ های کلان  به اندازه  مواد تهیه شده آماده میسا زند .

ظروف  دیگرمورد  نیاز از مهما نا نیکه از انها دعوت بعمل آ ورده شده است  کمک گرفته میشود  و این نذر در همان شب بحضورداشت و به همکاری مشترک شان در حصهء پخت پز این نذر که خیلی جنجا لی و مشکل است  صورت میگیرد  البته این مراسم  بعد از صرف طعام شب براه انداخته میشود  بدین ترتیب که  یکدسته از مهمانان به  خواندن آهنگ سمنک می پردازند  و دسته دیگر به تهیه و آ ماده ساختن و پخت و پز آ ن  بکار میشوند به قسمیکه در یک دیگ گلان مقدار آ ب مورد ضرورت را می اندازند و زمانیکه آب بجوش آمد یک نفر آرد را گرفته  کم  کم در بین دیگ میریزدو دیگربابیلچهءمخصوص سمنک که بنام (  کپچه) یاد میشود آ رد مذکور را در بین آب مخلوط ، وحل ومل مینماید و از طرف گروپ خواننده گان با دف ودایره به یک آ واز سرودهء ( سمنک درجوش ماکپچه زنیم- دیگران در خواب ما دپچه زنیم ) راخوانده میشود و به هر اندازهء که شب گرم و گرمتر میشود مهما نان  و کسی که  نذر سمنک را به گردن گرفته اند هر کدام به  نوبت در حصهء کپچه زدن آ ن سهم میگیرند  وهرلحظهء که میگذرد پخت وپزاین نذر اساس تر میگردد. درزمینه سعی زیاد می شود تازیر دیک نه سوزد و سیاه نگردد .

این عمل  تا صحرگاهان جریان دارد که تقریباء از شروع  تا انجام  آن مدت  ( 7الی8  ساعت)  را در برمیگیرد تا اینک سمنک پخته شود بعداء دورا دور دیگ را باخمیر  پوشانیده سر پوش دیگ را بالای آن میگذارند تا دم بخورد و هریک  از اشتراک کنندگان  برای مدت  کوتای  بخاطر رفع  خستگی  خود استراحت مینمایند و بعد از ادای نماز  صبح  قبل از طلوع آفتاب همگی ازخواب  بیدار شده و مشترکاء بالای دیگ جمع شده و هر کدام به سهم  خویش به دعا  و تزرو به درگاه خداوند می پردازند  و طلب حاجت مینمایند وسپسء سردیگ را  باز کرده  در ظروف های  جدا گانه آنرا کشیده  به مهما نان داده شده صرف مینمایند وبرای ا نانیکه دراین مراسم اشتراک نکرده اند دربشقاب ویا کاسه ها  به خانهای شان فرستاده میشود و ایشان در مقابل در بشقا ب  و یا کا سه ،کسی پو ل و کسی  دیگر چکلیت  و یا مقدار شیرنی  میگذارند  و بحق نذ ر دهنده دعا  کرده  میگویند که ( خداوند  مراد دلش را  قبول کرده آنرابدرگایش  مستجاب سا زد) .

سید ضیاالدین « قطبی »

said-afghani@gmx.de
stratgeitudies@csyahoo.com

د سعید افغاني د سولی او تفاهم نشراتي ارګان  
 د نشراتي بورد  تر څـارنی لاندی  خپریږی .

  مؤسس        :  د حق دلاری کلتوري مرکز
 مسؤول مدیر   :  برهـان الدین  « سعیدی »

د تأسیس کال