|
دوکتور صلاح الدین « سعیدی – سعیدافغانی »
تاریخ
نشر : ۲۶ـ ۱۰ ـ ۲۰۱۰ میلادی
چند ملاحظهء در مورد جـزای اعـدام
جــزا ها در حقوق و قوانین
جهان اهداف معین را پیگیری میکنند. متأسفانه در موارد زیاد به فهم ساده و
عام منظور از جزاء گرفتن انتقام
و تاوان افاده میشود. این فهم و برداشت به
هیچ صورت درست و دقیق نمیباشد.
منظور از جزا قبل از همه
برگشتاندن متخلف به جامعه و زندگی نورمال است.
اما اهداف
دیگر جزاء ها به صورت عمومی تربیه، وقایه، گرفتن حق، تذکیه و در
مجموع تأمین عدالت و نظم در جامعه انسانی است.
|
|
جــزاء ها درحقوق اسلام
به جزاء های حدودی و جزاء های تعزیری تقسیم میگردند. همچنان کتگوری حق الله و حق
العبد نیز بحث های جالب، عریض و وطویل اند که در بحث یک صفحی ای باز کردن آن هم
وارد نه خواهد بود.
برای تثبیت جزاء های
حدودی شارع دردین اسلام شرایط بس دقیق و قبلا تعیین شده را پیش بینی کرده که به
مجرد به وجود آمدن شُبهه، مطابق به هدایات شرعی وقانونی باید ازصدور حکم حدودی جلوگیری شده، حکم حدودی
ساقط و به جزاهای تعزیری سفارش میشود.
جزاي تعزیری جزای است که
از جانب حاکم مطابق به قانون که قبل از ارتکاب جرم نافذ باشد نظر به حالات مختلف متخلف از جانب قاضی در داخل
صلاحیت قانونی اش تعیین و بعد از نهایی شدن و طی مراحل قانونی تطبیق میگردد.
به فهم من جزاء های
حدودی بیشتر وظیفه وقایه و تربیه را اداء نموده که موجودیت آن هم حکمت، فلسفه و ضرورت خود را به
صورت دقیق توجیه میکند.
مطابق به قوانین جزای
کشور های مختلف جهان اگر اززمان وقوع عمل جرمی تازمان صدور حکم محکمه در مورد تخلف مواد قانون تغییر کند. بر متخلف همان مواد قانون تطبیق میگردد که به نفع متخلف
بوده وجزای پیشبینی شده قانون جدید سهل باشد.
در مورد موافقین و
مخالفین جزا های اعدام و امثال آن جزاء ها که من آنرا بنا بر خاصیت جزاء «جزا های برگشت ناپذیر» خوانده ام
شارع به دقت و احتیاط خاص در طریق اثبات وقوع جرم توسط شخص که متهم به آن است، حکم
میکند.
آنهائیکه مخالف جزاي
اعدام اند بیشتر از همه موضع محکوم علیه موضوع را در نظر میگبرند اما اینکه
مقتول وورثه آن در چه حال اند و چه بر سرشان گذشته و یا میگذرد چندان توجه
ندارند. عده از مخالفین جزای اعدام آنرا صبغه دینی مسیحی داده و توجیه میدارند که
خداوند برای انسان روح و زندگی داده ، لذا لایق و سزاوار خداوند است که از کسی
زندگی میگیرد و یا نه. این توجیهات دیگر.
شارع دردین اسلام بیشتر
به تأمین عدالت تأکید دارد تا به تطبیق بلا قید و شرط احکام حدودی. در موارد زیاد
در جزاءهای حدودی مثلآ قصاص به ورثه مقتول تأکیدا سفارش میکند که عفوه بهتر
وثواب بیشتر دارد تا انتقام.
چنانچه گفته آمدیم در
تطبیق عدالت موجودیت شرایط و ظرفیت های
لازم برای تطبیق عدالت مهم و ضروری است.
من و برداشت من از عدالت
در مبداء چنین است که موجودیت جزای اعدام یک امر غیر مطلوب نا خوش آیند اما ضروری
است. اما به تطبیق و در نظرداشت تمامی شروط و امکانات لازم برای تثبیت جرم که
آیا واقعا توسط متهم واقع شده ویا مثلا
تمامی شروط و شخصات یک قتل عمد را
که برآن حکم و جزاي اعدام تطبیق و عملی گردد دارد ویا خیر؟
به شناخت من ظرفیت های عدلی وقضایی در کشور ما چنین است که در تطبیق جزاء های اعدام
باید و باید دقت بیشتر صورت گرفته شفافیت تام و شرایط
کامل موضوع باید دقیقا
درنظر گرفته شود و حد اکثر باید در مورد از هر گونه افراط و
تفریط خود داری گردد. تطبیق چنین
شرایط با درنظر داشت ظرفیت های موجود جدا دشوار میباشد.
حکم اعدام مطابق به
قانون بعد از نهائی شدن حکم از جانب محاکم
بعد از توقیع و توشیح توسط شخص اول کشور(درکشور ما یعنی رئیس جمهور) مطابق به قانون قابل تطبیق
است.
با وجود اینکه تأمین
عدالت و قضاوت خارج از محکمه و خصوصا در روی سایت های و مطبوعات و آن هم با چنین
اختصار غیر دقیق است اما ؛ من در پرنسیپ از فیصله و تصیم مؤرخ ۲۴/۱۰/۲۰۱۰
محترم حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان مبنی بر غور بیشتر روی دوسیه های اعدامی پشتیبانی و استقبال
نموده و آنرا قدم نیک، عادلانه و ضرورت برای تأمین عدالت میدانم.
چنانچه گفته آمدیم در
ظرفیت های موجود عدلی و قضایی کشور تعویض جزاء های اعدام به حبس ابد، طویل المدت و
یا حبس ابد به مفهوم واقعی کلیمه و ... بیشتربه عدالت نزدیک خواهدبود.
از جانب دیگر یکبار دیگر به بلند بردن
پرستیژ، اتوریته، مهارت های مسلکی، فنی و
بلند بردن سایر ظرفیت های مراجع عدلی وقضایی که کلید حل بسیاری مشاکل و پدیده های
منفی در کشور ماست تأکید نموده و توجه شدید مقامات و مسؤولین امور را درزمینه خواهانم.
پایان
داکتر صلاح الدین « سعیدی ـ سعید افغانی »
مدیر مسؤول مرکز مطالعات
استراتیژیکی افغان
۲۴ـ۱۰ـ ۲۰۱۰
میلادی
strategicstudies@yahoo.com
|
