د سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان  ته  ښه راغلاست!
سایرنشرات  هـدف ارگان
اعـلانات مرکزاستراتیژیک ورزش شخصیت های فرهنگی  ارشیف کتب اسلام  
صفحه سعیدافغانی صفحه اصلی

 

نوشته :  امین الدین  « سعیدی - سعید افغانی »

مدیـــر مطـالعات سـتراتیژیک افغان و مسؤل مرکز کلتوری دحق لاره-جرمنی

   

روزۀ  مسافـر

 

ماه رمضان  یکی از با تقوای ترین ماه  سال است که  در فضیلت وعظمت آن  پیامبر بزرگوار اسلام محمد صلی الله علیه وسلم  میفرمایند:

 «  من صام رمضان إيمانٱ واحتسابٱ غفرله ما تقدم  من ذنبه - رواه ابوهریره » (  كسى  كه از روى ايمان  و اميد  كسب اجر  و پاداش ، ماه  رمضان  را  روزه  بگيرد  گناهان  (  صغيره )   گذشته  او بخشوده  مى شود  . (  روایت از ابو هريرة رضی الله عنه ) .


همچنان پیامبر صلی  الله عليه وسلم  فرموده است : «  ارمض الله فيه  ذنوب المؤ منين  وغفور  الله  لهم »  (  ماه رمضان   ماه است  كه آن گناهان  مؤمنان  پاك  وشسته  ميشود  وپروردگار   ايشان را مى بخشد .).

ماه  رمضان  ماه ا ست كه در آن  قرآن  نازل  شده  كه رهنمايى  مردم  است  ودلائل  هدايت  وتميز بين حق وباطل مى باشد ! بر اساس  حکم قرآن عظیم الشان :   ( شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَن كَانَ مَرِيضًا  أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُواْ الْعِدَّةَ   وَلِتُكَبِّرُواْ اللّهَ عَلَى  مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ) . ماه رمضان  همان ماه  است كه در آن قرآن فرو فرستاده شده است . كتابى   كه مردم را راهبر و  متضمن دلايل آشكار هدايت و  ميزان  تشخيص حق از باطل است ، پس هر كس از شما اين ماه را درك كند بايد آن را روزه  بگیرد  و كسى كه بيمار يا  در سفر است .   بايد به شماره آن تعدادى از روزهاى ديگر را روزه بدارد  خدا براى  شما آسانى  مى‏خواهد  و براى   شما  دشوارى نمى‏خواهد تا شماره   مقرر  را تكميل  كنيد و خدا را به پاس  آنكه رهنمایی تان كرده است  به  بزرگى بستاييد و باشد كه شكرگزاری  کنید . «  سورة البقرة: آية مبارکه   ۱۸۵  »

وماه رمضان از جمله  ماه های است که در آن شب با عظمت لیله القدر وجود دارد که عبادات در این شب بهتر از  هشتاد سه سال  است «.... ليلة القدر  ليلة  القدر خير من الف شهر » (  شب قدر بهتر است از هزار ماه )

اهمیت ماه رمضان ؛ در تقوای و در بجا آوردن  عبادت الهی است  !  اگرچه مسافرت در ماه مبارک رمضان ممانعتی ندارد ، ولی نباید این مسافرت برای  فرار از روزه  صورت گیرد  و برای مسلمانان است  که در این ماه از مسافرتهای غیر ضروری وحیاتی جلوگیری بعمل بیاورد .                                                
بخاطر اینکه در عبادات  یک روزه دار  تقلیل  ،کمبودی  و نقصانی  بعمل نیاید  واز فضلیت  این  ماه مبارک بطور احسن ، بهتر مستفید گردد .

 ناگفته نباید گذاشت که به فضل وعظمت پروردگار علم وتکنا لوژی بشری امروزی  به حدی  رسیده است که انسانها  را از مسافرت های  غیر  ضروری در امان میگذارد . ولی ؛ اگر با  آنهم  مؤمن  در  این ماه مبارک به مسافرت می پردازد ،  دین مقدس اسلام  برای مسافر خوردن  روزه  ماه  رمضان  را مباح « حلال »  شمرده است.

( أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَن تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهُ وَأَن تَصُومُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ )   (  روزه در   روزهاى معدودى بر شما مقرر شده است  . ولى ؛  هر كس از شما بيمار يا در سفر باشد .  به همان تعدادى از روزهاى ديگر  را روزه بگیرد  و بر كسانى كه  روزه  طاقت‏فرساست كفاره‏اى است كه خوراك دادن به بينوايى است و هر كس به ميل خود بيشتر نيكى كند پس آن براى او بهتر است و اگر بدانيد روزه گرفتن براى شما بهتر است ( سورة البقرة: آية مبارکه  ۱۸۴ )

همچنان  در حديثی آمده  است که : « ان الله وضع عن المسافر الصوم و شطر الصلاة و عن الحبلی و المرضع الصوم » ( خداوند از مسافر ؛ روزه و نيمه نماز را برداشته  و از زن  حامله  و شير ده روزه را برداشته )  « اخرجه احمد و اهل السنن و حسنه الترمذی ».   يعنی مسافر در رمضان افطار کند و بعد روزهای ديگری از غير رمضان به جای آن  روزه بگيرد .

حدود  مسافت  برای  مسافرت :

علماء حدود مسافتى را که در جمله  سفر آنرا میشمارند (  ۴ بُرد ) معرفی داشتنه اند .  هر بُرد عربى برابر است با (  22.176) كيلومتر، در نتيجه مسافتى كه احكام سفر به آن تعلق ميگيرد  برابر است با 4 برابر اين مقدار يعنى (88.704   ) كيلومتر ( برای معلومات مزید مراجعه  شود  به  كتاب  « الفقه الإسلامي وأدلته» 1/74-75).

علما برای تآیید نظرایات خویش بر  روایات ذیل اسلامی استناد نموده اند:

 ۱ــ  از پيامبر صلى الله عليه  و سلم به سند  ضعيف روايت  شده است  كه گفت:  « يا أهل مكة لا تقصروا في أدنى من أربعة برد من مكة إلى عسفان»  (روايت طبراني در المعجم الكبير (۱۱۱۶۲)، ودار قطني (۳۸۷/۱)، وبيهقي  (3/ 13 ) ، يعنى: « اى اهل مكة ، از مسافت كمتر از 4 بُرد ما بين  مكة  و عسفان ( نمازها را)  قصر نكنيد ».

 ۲ــ  از ابن عباس رضي الله عنه سؤال شد كه آيا تا رفتن به عرفه نمازها را قصر كنيم؟ گفت: نه، ولى تا عسفان و جدة و طائف ( ميشود نماز را قصر كرد)  ( التلخيص الحبير  ۴۶/۲).  

 ۳ــ  ابن عمر  و ابن عباس رضي الله عنهما هنگام  سفر در مسافت 4  بُرد به  بالا   (  يعنى بيشتر از (88.704) كيلومتر  نمازها را دو ركعت ميخواندند و روزه را نميگرفتند.

ابن عمر هنگام رفتن به « ذات النصب» نماز را قصر كرد، و بين اين مكان تا مدينة 4 بُرد مسافت بود (فتح الباري ۵۶۶/۲).

 طوریکه قبلآ متذکر شدیم ، سفر بايد سفر مباح باشد تا احكام سفر بر او تعلق گيرد :

 در نتيجه كسى كه مسافت بيشتر از ( 88.704  )  كيلومتر را طى كند احكام سفر به او تعلق ميگيرد و ميتواند روزه رابخورد  و نمازها را قصر و جمع كند، ولى همانطور كه بيان شد بايد سفرش  مباح باشد، ولى اگر مسافت طى شده  كمتر از  ( 88.704  )    كيلومتر باشد، احكام سفر به  بر او تطبیق نمیگردد،  و نميتواند كه روزه را بشكند و يا نمازها را قصر و جمع كند. 

باید خاطر نشان ساخت كه مسئله فوق الذكر يكى از آراء علماء در مورد مسافت قصر و جمع میباشد، و نظريات  ديگرى نيز وجود دارد و علماء نزديك به 20  قول را در مورد مسافت قصر بيان كرده اند.    

قاعده ای  فقهی :  

همه علما ء در این مورد متفق القول اند که :
اگر
مسافری مسافت  قصر را پیموده باشد ، نگرفتن  روزه  و خواندن نماز قصر  بالایش واجب است و در صورتیکه  مسافر  مقيم  گردید ؛  به  گرفتن  دوباره  روزه و خواندن  پوره نماز آغاز  کرده  وايام  قضا ء شده روزه ،  بالایش لازم  است .
 

ختم 

 امین الدین « سعیدی ـ سعید افغانی » 

آدرس  ارتباطي :  saidafghani@hotmail.com 


گرانـو وطنوالواو درنو لوستونکو!  

که چیري غواړې  چه ستاسو «  ادبي ، عرفاني ،  فرهنګي او کلتوري » مطالب  په دې نشراتي 
پاڼه کې خپاره شې ،   نو په  دې  توګه ستاسو  نه  په ‌ډیره درناوې هیله کیږې  چې
خپل لیکل شوې مطالب  په  لاندې  بریښنا لیک « ایمل » مونږ ته  راولیږې .

said-afghani@gmx.de
stratgeitudies@csyahoo.com


د سعید افغاني د سولی او تفاهم نشراتي ارګان  
 د نشراتي بورد  تر څـارنی لاندی  خپریږی .

  مؤسس        :  د حق دلاری کلتوري مرکز
 مسؤول مدیر   :  برهـان الدین  « سعیدی »

د تأسیس کال  

  د حوت اومه ،  د  ۱۳۸۸ هـجری شمسي ـ  کال  
   د  فبروری  ۲۶  ،  د  ۲۰۱۰  میلادي   ــ کال    

هره  لیکنه  د لیکوال خپل نظر  دی  او خپله  دلیکوال اند  څرگندوي
استفاده از مطالب سایت «  ارگان نشراتی  صلح و تفاهم  سعید افغانی »  با ذکر مأخذ آن آزاد است