د سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان  ته  ښه راغلاست! 
سایرنشرات هـدف ارگان
اعـلاناتمرکزاستراتیژیکورزششخصیت های فرهنگی ارشیف کتباسلام  
صفحه سعیدافغانیصفحه اصلی

 
                     

تتبع ونگـارش :

امیـن الـدیــن» سعـیـدی ــ سعید افـغــانی»
مدیـــر مطـالعات سـتراتیژیک افغان
 و
مسؤل مرکز کلتوری دحـق لاره
ـ جرمنی

 

رمضـان الـمبـارك

«  قسمت  هفتم »

نمــاز  تـراويـح :

يكى از خصوصيات ماه مبارک رمضان ، نماز تراويح با جماعت در شبهاى آن ميباشد.

ابن حجر عسقلانى در معناى «تراويح» میګوید که : كلمه «تراويح» جمع «ترويحة» است، يعنى «يک راحتى»، مانند كلمه «تسليمة» كه بمعناى « يك سلام»  ميباشد و از کلمه سلام گرفته شده، و نمازهاى جماعت شبهاى رمضان را «  تراويح»  ميگويند زيرا اولين بارى كه نماز « تراويح»  بصورت جماعت شروع شد بين هردو سلام نماز كمى استراحت ميكردند.

و پيامبر صلى الله عليه و سلم در فضل نماز تراويح فرموده اند: « من قامَ رمضان إيماناً واحتساباً غُفِرَ له ما تقدَّم من ذنبه»  (متفق عليه).

يعنى:   «  کسي  که قيام  رمضان را از روي  ايمان و اخلاص  بجاي آورد ، گناهان  گذشته اش آمرزيده مي شود. » 

و امام نووى رحمة الله عليه فرمودند: « منظور از قيام رمضان نماز تراويح ميباشد» .

خواندن نماز تراويح بجماعت در ماه  مبارك رمضان بالاى  زن ومرد بعد از نماز خفتن وقبل از نماز وتر،   سنت مؤكد است.  دليل  مشروعيت آن عمل حضرت پیامبرصلی الله علیه وسلم  وازآن به بعد عمل اصحاب كرام  بوده است.

در حديث  متبركه  امده است  كه حضرت محمدصلى الله عليه  وسلم   در ماه  مبارك  رمضان بعد ازنماز خفتن ابتدا هشت ركعت  نماز تراويح وبعد ٱ  سه  ركعت  نماز وتر را بجا  اورده است .

« عـن عائشة  أن  النبى صلى الله عليه وسلم  ما كان يزيد فى رمضان  ولا فى غيره على إحدى عشر ركعة . وروى ابن  خزيمة وابن  حبان  فى صحيحيهما عن جابر  أنه صلى الله عليه وسلم  صلى بهم  ثماني ركعات  والوتر، ثم انتظر وه فى القابلة فلم يخرج إليهم .»

همچنان  در حديث ديگـرى أبو يعلي  والطبرانى بـه سند حسن از انها  روايت فرموده كه فرموده است: « جا أبي بن كعب إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال : يا رسول الله إنه  كان منى الليلة شى ء ، يعنى فى  رمضان ، قال ؛«وما ذاك يا أبي »  قال  نسوة فى  دارى ؛  قلن ؛ إنا لا نقرأ  القران  فنصلي بصلاتك  فصليت بهن ثماني ركعات وأوترت ، فكانت سنة الرضا ولم يقل شيئٱ »

(ماخذ :  صفحه ۲۲۵ كتاب فقه السنة : نوشته: السيد سابق جلد اول طبع اول ۱۱۹۶ م  جمهورى عربى  مصر )

اما در اين هيچ شك نيست كه  در زمان  حضرت عمر فاروق رضى الله  تعالى  عنه بيست ركعت نماز تراويح رابه  ده سلام بجماعت  بــه حضور  صحابه  كرام  بدون  انكار احدى خوانده  اند.  

امام  شافعى(رح )   وامام  حنبل (رح)  خواندن نماز تراويح را نيز سنت  گفته  اند.

 اداى نماز  تراويح  به جماعت  سنت كفايى  است .

 خواندن  تراويح ؛ دو دو ركعت  افضل  است .

بعد  از اداى  چهار ركعت  ، كمى  درنگ شود  ، سپس  ركعات ديگر شروع شود وطوریکه قبلآ ګفته شد وجه تسميه تراويح هم از  همين  راحت  ميان  هر چهار ركعت  گرفته  شده است.

بعد از ختم  تراويح  نماز  وتر نيز  در ين  ماه  به جماعت خوانده  ميشود كه در  ركعت سومى  بعد از ختم  قرائت  امام  تكبير  ميگويد بعدٱ  امام  ومقتد يها  همه  طور خفيه دعاى قنوت  ميخوانند.

در فاصلـه بين هر چهار  ركعت ، برخى چند آيت  قرآن  كريم تلاوت مى نمايند يا ذكر وتسبيح مى گويند .

 در افغانستان  عزيز ما   معمولآ  دعاى  ذيل خوانده  ميشود:

 « سبحان ذى الملك  والملكوت ، سبحان ذى العزة والعظمة والقدرة والكبريا ء والجبروت ،سبوح ، قدوس  ربنا ورب الملا ئكة  والروح »
 

ختم قرآن كريم درنماز تراويح : 

ماه رمضان ماه  قرآن است،  و قرآن نيز  در اين ماه  در ليلة القدر نازل شده،  و اجر و پاداش  چند برابر ميشود، لذا يكى از بهترين اعمالى كه يك شخص در اين ماه بايد انجام دهد كثرت قراءت قرآن است، چه در نماز باشد و چه خارج از نماز.

بنابراين، در نماز تراويح و يا تهجد نيز ميتوان قرآن را خواند تا اينكه ختم كرد، و در حديث صحيح از ابن عباس وارد شده است كه: « کان النبي صلى الله عليه و سلم أجود الناس بالخير، و کان أجود ما يکون في رمضان حين يلقاه جبريل، و کان جبريل عليه السلام يلقاه کل ليلة في رمضان حتي ينسلخ، يعرض عليه النبي صلى الله عليه و سلم القرآن، فإذا لقيه جبريل کان أجود بالخير من الريح المرسلة»  (متفق عليه)

يعنى: «  پيامبر صلى الله عليه و سلم سخاوتمندترين مردم از لحاظ خير بود و در ماه رمضان وقتي که جبرئيل او را ملاقات مي‌کرد بيشتر سخاوتمند مي‌شد، و جبرئيل هر شب در ماه رمضان تا پايان ماه با او ملاقات  مي‌کرد  و پيامبر صلى الله عليه و سلم قرآن را بر او مي‌خواند  و وقتي که جبرئيل  با اوملاقات مي‌کرد، او براي بخشش خير، از تندباد سريع‌تر مي‌شد ».

 و ميتوان گفت كه قراءت كل قرآن در نماز تراويح يك نوع از اين مدارسه بشمار ميرود زيرا تمامى قرآن را مرور ميكند، لذا امام احمد بن حنبل دوست داشت كسى كه امامت را بعهده بگيرد تمامى قرآن را در نماز تراويح ختم كند، لذا اگر تمامى قرآن در نماز مراجعه و ختم شود بهتر است زيرا تمامى آيات قرآن مرور ميشود، ولى نبايد بحجت ختم كردن قرآن به سرعت قراءت طورى افزود كه معلوم نشود امام چه ميخواند و خشوع را از بين ببرد، وگرنه آرام تر خواندن و كمتر خواندن از اين بى خشوعى بهتر است و لو اينكه قرآن را با آن بى خشوعى ختم كند. 

اعتكاف :

اعتكاف در لغت   به معناى  بند بودن ،  توقف يا درنگ كردن ،  در جايى ميباشد .

ودر اصطلاح شرعـى اعتكاف عبارت  است : از  اينكه  انسان  از همـه تعلقات  ومصروفيت هاى  دنيوى  از زن  و از فر زندان  خويش جدا  گشته ، از همه  مصروفيت هاى  خا نوادگى  و خوا هشات  نفسانى  خويش ببرد ، وفكر  وعمل خويش را با تمام توانايى  هاى  خويش  به عبادت خداوند مصروف  سازد.

اعتكاف در دهه اخير رمضان  سنت مؤكد  بـوده واگر از يك قريه  يك شخص نيز اعتكاف  نمايد ، حكمش  از ديگران  رفع ميگردد .

 

دلايل مشرعــيت  اعتكاف :

آيت قــرآنــى : 

خداوند سبحانه  و تعالى فرموده است :  «  وعهد نا  إلى  ابراهيم  و اسمعيل أن  طهر ا بيتى  للطائفين والعاكفين  والركع السجود » « ووحى فر ستاديم  بسوى  ابراهيم  واسماعيل  كه بر پا سازيدخانه  مرا براى  طواف كنندگان  واعتكاف  كنند گان  وركوع  وسجده كنند گان » (  سوره بقره آيت ۱۲۵)  

احـاديــث نبــوى :

از عايشه ) رض (  روايت گرديد  است  كه گفت : «  كـــن رسول الله (ص)   يعتكف العشر ا لا واخر من  رمضان  حتى  توفاه الله عزوجل  » « بود پيا مبر ( ص)    كه اعتكاف ميكرد   دهه  اخير  رمضان  را تا وقتى  كه وفات  داد اورا خداوند عزوجل »(  متفق  عليه ).

همچنان از ابن عمر ( رض)  روايت است كه گفت : « كان  رسول الله ( ص)   يعتكف العشر  الاواخر من رمضان   »  پيامبر( ص) «  دهه اخير  رمضان را اعتكاف ميگرد ».

حمكت مشر وعيت اعتكاف :

۱-  اعتكاف موجب فراغ قلب از امور دنيوى ومشاغل آن بوده  وباعث  روى  آوردن به عبادت   وذكر خالص خداوند متعال ميباشد.

۲ - سپردن  وتفويض امور خود به  خداوند  متعال  وايستادن بر دروازه ء فضل ورحمت .

۳-  اعتكاف به معنى تحصن به خداوند  بر تر وتوانا  ميباشد وكسى كه به  معتكف اراده  بدى  بنمايد نمى تواند  به او بر سد  وهيچ ظالمى نزديكش شده  نمى تواند كه بروى ظلم كند.
معتكف توسط اعتكاف خويش  را راحت نموده  وقلب  خود را  هدايت  مى  نمايد پس اعتكاف  عبارت از دورى از مخلو قات بوده كه قوى ترين  راه براى  رسيدن به حق تعالى  ميباشد.

 

اقسام اعتـــكاف :

۱- واجب  :

  عبارت از اعتكافى است كه نذر شده باشد واجب  است چه بدون  شرط باشد  وچه مشروط  ) مثلآ  شخص بگويد  كه اگر  در امتحان كامياب  شدم ،  اعتكاف خواهم كرد  . چنين اعتكافى واجب است .
 

وقت اعتكاف  واجب:

  همانطوريكه  براى اعتكاف  واجب  روزه  شرط است  لذا  حداقل  وقت آن  يك روز است براى كمتر  از يك  روز يعنى  چند  ساعت  نذر كردن  اعتكاف  بى معنى ميباشد  زيرا  وقت  روزه  از طلوع  آفتاب  تا غروب  آن  ميباشد. 

مستحــب :

به جز اعتكاف  دهه اخير  رمضان  هر اعتكاف ديگرى  خواه  در دهه  اول  ودر دهه  دوم رمضان  صورت گيرد  ويا در  ماه هاى  ديگر مستحب است.

۳-اعتكاف سنت  مــؤكد : 

 اعتكاف  در دهه  اخير  رمضان  المبارك  سنت مؤكد  كفايى  ميباشد . كه مسلمانان  بايد به آن  اهتمام  بيشتر بعمل آرند.    خداوند پاك ميفر مايد : «  ولا تباشر وهن  وأ نتم عاكفون  فى المساجد ...»( البقره - ۱۸۷ ومباشرت  نكنيد زنان را درحاليكه  معتكف باشيد در مساجد. »

شـــروط اعتكاف :

براى  صحت  اعتكاف   چهار  شرط  ضرورى است  :

۱-  قيام در مسجد.

۲- نيــــــت  . 

۳- پاك بودن  از حــدث اكبر ( جنابت ، حيض ونفاس ).

۴- روزه  در  اعتكاف  واجب   روزه بودن شرط است . اما در اعتكاف  مستحب ومسنون  روزه  بودن شرط نيست .
 

كار هاى مستحب در  اعتكاف :

تلاوت  قرآن  مجيد وتدبر در  آن  ،  اهتمام  به درود  وسائر اذكار  ، خواندن  ويا تدريس علوم دينى   و مصروفيت در تصنيف وتأليف  وتحقيقات علمى .

صـدقـه فطـر :

معنى لغوى فطر  روزه را  باز كردن ومعنى صدقه فطر  : صدقه   روزه  باز كردن  است .

در اصطلاح  مراد  از صدقه  آن صدقه  واجبى  است  كه با خاتمه  يافتن  رمضان  وبه خاطر باز كردن    روزه داده  ميشود .

زکات فطر بر هر مسلمان آزادي که بيش از قوت يک شبانه روز خود و خانواده‌اش داشته باشد، واجب است. و بر شخص واجب است که زکات فطر خود و کساني را که نفقه آنها بر عهده او است مانند همسر و فرزندان و خدمتکارش – اگر مسلمان باشند – بپردازد.

از ابن عمر روايت است: «أمر رسول الله-صلى الله عليه وسلم- بصدقة الفطر عن الصغير والکبير والحر والعبد ممن تمونون» « صحيح – بيهقى  ۴ـ ۱۶۱ »  

«پيامبر صلى الله عليه وسلم به دادن زکات فطر از کوچک و بزرگ و آزاد و برده، و کساني که نفقه آنها بر عهده شما است امر فرموده است».

دریک روایت ضعفی  از حضرت عثمان  رضی الله  آمده است  که دران  زمان  زكات جنين را  نیزميدادند و نزد مذهب حنبلى دادن زكات فطر براى جنين مستحب است ولى واجب نيست.

« والصدقة  تطفى الخطيئة كما يطفى الماء  النار » ( الترمذي ) « صدقه گناهان را  محو  و نابود مى كند  همانطوريكه  آب آتش را بى  اثر  مى ماند  ».

در حدیثی آمده است که : اګر  كسى  كه قبل  از  نماز  عيد   صدقه  فطر  خويش  را  اداء   نمايد آن صدقه  به شرف  قبول  واقع  گرديده  ؛  اما  اگر  بعد از نماز  ادا  گردد  مانند  ساير  خيرات و صدقات  يك صدقه  به حساب  ميايد. ( ابو داود ، وابن ماجه )

وقت  واجب  گرديدن  صدقه  فطر  هنگام  طلوع  فجر  روز عيد رمضان  است  ليكن  تقاضاى  حكمت  و نصب  العين  وجوب آن در اين  است كه اين وجيبه  بايد چند  روز قبل  از عيد  رمضان  صورت گيرد تا به  مستحقين  ونيازمندان برسد.


انسان  متوسط الحال علاوه برخودش  بايدازجانب  اولاد نا بالغ  خود هم صدقه  فطر را  ادا كند  ومقدار  صدقه  فطر بر شخص بالغ ونابالغ  يكسان  ميباشد وآن  عبارت  از يك كيلو ويكصدو ده گرام  كندم  ويا قيمت  روز آن ميباشد.
 

عيد فــطــر :

كلمه « عيد »  در اصل از  فعل عاد(عود)  يعود به معنى بازگشت است ، ولذا به روزه هايى كه مشكلات قوم وگروه بر طرف ميشود وبه راحت ها  وپيروزى هاى دست مى يابند ، عيد مسمى نموده اند.

عيد اسلامى فطر يكى از دو عيد  بزرگ اسلامى است كه مسلمان   روزه دار  در طول ماه رمضان با ارتبا طهاى  پى در پى   با خداوند متعال  واستغفار  از گناهان  به تصفيه  روح  و جـان خويش همت  گماشته  واز تمام  آلودگى ها ى ظاهرى وباطنى كه برخلاف  فطرت  انسان است خود را  پاك نموده  وبه فطرت واقعى خود بر مى گردند.  

طوريكه حضرت مسيح (ع) روز  نزول  مائده را روز  بازگشت به پيروزى وپاكى وايما ن به خدا  دانسته وآنرا  به عيد مسمى نموده  است.

روايت  است كه نزول مائده  به روز هاى  يكشنبه  صورت ميگرفت  بدين اساس  روزه  يكشنبه از احترام  خاصى عيدى  بين مسيحىان  برخوردار ميباشد.


كلمه عيد  تنها يكبار در قرآن عظيم الشان  تذكر  يافته است : « اللهم ربنا انزل علينا ما ئدة من السما ء تكون لنا عيدٱ  لاولنا وآخرنا وآية منك ».

 روز اول ماه شوال رابدين سبب عيد فطر مسمى نموده اند كه امر  امساك ، صوم از خوردن ونوشيدن  بر داشته شده وبه مسلمانان  هدايت داده شده كه روزه خود را  افطار كنندوبه خوردن ونوشيدن  رو آورند.

 افطار  يعنى فطور  وفطور به معناى  خوردن ونوشيدن طوريكه در ماه مبارك رمضان  ، انسان افطار مينمايد  يعنى  اجازه  خوردن پس از امساك از خورن به او داده  مى شود.

مسلمانان  در اين روز در اثر يك ماه مهمانى وضيافت خداوند  به صفاى  باطن  دست  يافته ودر حقيقت  شخصيت  واقعى خويش را  باز يافته اند، بلى ، فطرت  پاك انسان  در طول  سال  دراثر غبار هاى  جهل  ونادانى وغفلت  به انواع  گناهان  ومعصيت  ها مبتلا  شده  واز حقيقت  خود  دور مى شود  ودر نتيجه  دچار خود  فراموشى وخدا فراموشى مى گردد ، امـا با فرا رسيدن  ماه مبارك  رمضان  ،انسان  در پرتو فضاى  معنوى  آن ماه  وتلاش هاى خويش  به يك زندگى  نوين دست  مى يابد  ، كه مى توان  آن را  » بازگشت  به خويشتن « نــا  ميــد.

مسلمانان در ايام  مبارك رمضان با يك ماه روزه گرفتن  ، تراويح ، تلاوت قــرآن ، صدقه ، خيرات وساير عبادات وخوبيهاي كه  به دستور  رب العزت  انجام داده  اند ،  اين  روز  را  منحيث  روز خوشى  وعيد تجليل  مى نمايند.

 در  روايت امده  است زمانيكه پيامبر اسلام از  مكه  بــه مدنيه  منوره هـــجرت  نمود مــردم آن ديار  در هر سال  دو روز  را  جشن ميگرفتند  پيامبر  اسلام  از مردم مدينه  در مورد  اين دو  جشن  پرسيد  كه چرا در اين روز ها  عيد ميگيرند ؟ مردم در جواب گفتند  « ما قبل از مشرف شدن به اسلام  اين دو روز  را جشن  معين نموده بوديم ، كه در اين روزه به تفريح وخوشحالى مى پرداختيم »

پيامبر اسلام فــرمود : «  خداوند  در مقابل  ايـــن  دو روز  ، دو  روز  ديگـرى را  كه نسبت  به همچو  جشن ها   فضيلت  وبر تـــرى   بيشترى  دارند  براى  مسلمانان مقرر  نموده  كه  يك روزه آن  عيد فطر وروز  ديگر  آن  عيد سعيد اضحى است ».

اعما ل مسنون روز عيد سعيد فطر :

 - توجه به آراستن وزيبايى خود

- غسل كردن  بعد از  اداى  نماز فجر

- مسواك  كردن دندانها
-استعمال خوشبويى وعطر

- صبح  وقت از خواب بر خاستن

- بسيار وقت  به عيد گاه  رفتن

- پرداختن  صدقه ء فطر قبل از رفتن  به عيد گاه.

- خوردن شيرينى قبل از رفتن به عيد گاه 
.

- ادانمودن  نماز عيد  در عيد گاه 
در حين  راه رفتن  آهسته  آهسته  خواندن  تكبير الله  اكبر  الله اكبر  لا اله   الا الله   والله  اكبر ولله  الحمد.

نماز عيد : در روزه  عيد خـوانــدن  دو ركعت نماز  واجب است .

نيت نماز عيد :

« نيت كردم بخوانم دو ركعت نماز واجب عيد فطر ويا عيد اضحى را با جمله  تكبيراتش  خاص  براى خدا  اقتدا ء  نمودم  به اين امام  حاضر  رو آوردم  طرفه  كعبه  شريفه  »  و تكبير تحريمه  « الله اكبر »  گفته  دستهاى خويش را  تا برابر  نرمى  هاى گوش خود  بلند  نـــمايد. 

انگاه  دست هاى خود را طوريكه  در ساير  نماز ها مى بندد بسته  نموده ، « سبحانك اللهم » ( ثنا )  را بخــواند. 

سپس  امام  و مقتد يها  سه  مـرتبه   تكبير  گفته  در هـر مرتبه  دست هاى  خود  را  تا  برابر  نرمى هاى  گوشهايش  بلند  نموده  ، بعد  از هر تكبير  به اندازه  ءگفتن  سه مرتبه  « سبحان  الله »  توقف  نموده  بعد مرتبه ء ديگر  تكبير ديگر را بگويد .

بعد از تكبير سوم دستهاى  خود را  دوباره بسته  نموده ، و تسميه گفته  سوره  فاتحه  وآياتى از قرآن  مجيد را تلاوت  نموده ، طبق  معمول ركوع و سجود را اداء نموده  ، براى  ركعت  دوم  ايستاده  شود.

در ركعت  دوم  اولآ  سوره فاتحه  را بخواند ،  بعد از آن  آيتى  از قرآن  مجيد را  خوانده  قبل از رفتن  به ركوع  سه  بار طورى  تكبير  گويد كه در هر  مرتبه دستهاى  خود را تا  نرمه هاى  گوش  مانند  تكبيرات  ركعت اول  بلند نمايد  ودر تكبير  چهارم  حسب  معمول  بـه ركوع  رفته  و بعد از انجام  ركوع ،  سجود  وقاعـده  به  نماز ش اختتام  بخشيده  به  طرف راست  و چپ  سلام  گرداند.

تبريك وتهنيت گفتن به يكديگر :

اصحاب  رسول الله صلى الله عليه  و سلم  هنگامى كه  روز عيد  همديگر  را  ملاقات  مى كردند  مى گفتند  « تقبل  الله  منا ومنكم »( خداوند  از ما وشما  قبول بگرداند  ) (المحا ملى حسن ) 
كسانى  كه به نماز  عيد  همراه  امام نرسد  وهمچنين  زنانى  كه  در خانه  هستند   مى توانند  آن  را بجا  آورند.  ( بخارى : ۹۸۷ )  برخى از منكرات  كه در عيد  انجام  داده  مى شود  و بايد  از آنها  پر هيز كرد.

 تكبر  وكوچك شمردن  ديگران.  تقليد  مردان از زنان  و بر عكس  در حركات  ولباس  رفتن  زنان  با آرايش  وزينت  وبوى خوش  به  اما كن  عمومى وايجاد اختلاط  اسراف  وزياده  روى  در تمام موارد  خصوصٱ  در لباس و سفره عيد. 
عدم توجه  به فقرا ء  ونياز مندان .  
عدم  رعايت  صله رحم  مخصوصٱ  نسبت  به كسانى كه به كمك  ويارى  نياز دارند.  

 محـاسبه:

محاسبه ارزيابى ، قضاوت  ومحاسبه  اعمال  روزانه  ،  واينكه  ما بيست  وچهار ساعت  خويش را  به چــه مصروف  ساختيم ، اعمال مثبت ومنفى  ما چه بوده  است  ، انسان را  در رسيدن به  « شناخت  از خويش » كمك  ميكند .

 پيغمبر اسلام ميفرمايد :  « حاسب نفسك قبل ان تحاسب  فانه  اهون لحسابك غدا »( با خود محاسبه كن قبل از اينكه  با تو محاسبه  صورت  گيرد  . واين عمل  كار بازپرسى  ومحاسبه  ترا اسانتر مى سازد.

 بــراى انسان  مهــم اينست كــه : « قبضه نفس »  خود را در اختيار  خود داشته باشد . 
انسان  بـايد
« امير نفس » باشد نه « اسير نفس»  تا توانمدى مهار ساختن  غرايزنفسى را بدست آرد .

اعمال  مربوط به نيت است :

 « انما الا عمـــال با لنيات»« همه اعمال بستگى  به نيت دارد  »  در همه عبادت  ، نيت مهم است :

 نيت را ميتوان  به روح وقلب  عبادت  مشابه ساخت . 
بايد هر عبادت  با  نيت وقلب  الى الله  انجام يابد.  نيت به قدرى  مهم است ونقش اساسى  در تغيير  وتحول دارد كه حتى  اگر امور غير عبادى  را با نيت  صحيح  الهى انجام دهيم  همان امور هم ، بمثابه ، عبادت  ما بحساب خواهد رفت .

 «  پایان  قسمت  هفتم  و 

ختم  کتاب  رمضـان الـمبـارك »
 


مـراجع ومنابع مهم :
 

ــ احيا ء علوم الدين  امام محمد غزالى طوسى

ــ احكام فقهى براى زن مسلمان  نوشته : ابراهيم محمد الجمل

ــ تفسير  الميزان از :  علامه محمد حسين  طبا طبايى

ــ تفسير كابلي مؤ لف   محمود الحسن  ديوبندى

ــ  احكام   روزه  :  نوشته  دكتور» سعيد  افغانى

ــ  فقه آسان  : مؤلف  مولانا محمد يوسف اصلاحى

ــ  تفسير طبرى : مؤلف  ابو جعفر محمد بن جرير طبرى  متوفى سنه ۳۱۰ هـ

ــ  مشكاة شريف
 صحيح البخارى  ومسلم

ــ مفرادات  قرآن  از راغب  اصفهانى

ــ  كيماى سعادات   امام محمد غزالى 

ــ  روزه ماه مبارك رمضان  : تتبع ونگارش : فضل الرحمن فاضل 

 

  
گرانـو وطنوالواو درنو لوستونکو!  

که چیري غواړې  چه ستاسو «  ادبي ، عرفاني ،  فرهنګي او کلتوري » مطالب  په دې نشراتي 
پاڼه کې خپاره شې ،   نو په  دې  توګه ستاسو  نه  په ‌ډیره درناوې هیله کیږې  چې
خپل لیکل شوې مطالب  په  لاندې  بریښنا لیک « ایمل » مونږ ته  راولیږې .

said-afghani@gmx.de
stratgeitudies@csyahoo.com


د سعید افغاني د سولی او تفاهم نشراتي ارګان  
 د نشراتي بورد  تر څـارنی لاندی  خپریږی .

  مؤسس        :  د حق دلاری کلتوري مرکز
 مسؤول مدیر   :  برهـان الدین  « سعیدی »

د تأسیس کال  

  د حوت اومه ،  د  ۱۳۸۸ هـجری شمسي ـ  کال  
   د  فبروری  ۲۶  ،  د  ۲۰۱۰  میلادي   ــ کال    

هره  لیکنه  د لیکوال خپل نظر  دی  او خپله  دلیکوال اند  څرگندوي
استفاده از مطالب سایت «  ارگان نشراتی  صلح و تفاهم  سعید افغانی »  با ذکر مأخذ آن آزاد است