د سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان  ته  ښه راغلاست!
سایرنشرات  هـدف ارگان
اعـلانات مرکزاستراتیژیک ورزش شخصیت های فرهنگی  ارشیف کتب اسلام  
صفحه سعیدافغانی صفحه اصلی

تتبع ونگارش :
امین الدین  « سعیدی - سعید افغانی »

مدیـــر مطـالعات سـتراتیژیک افغان و مسؤل مرکز کلتوری دحق لاره-جرمنی

رمضـان الـمبـارك

       «  قسمت  سو م »    
 
 

 ۱ــ شش روز شوال  : 

  از ابو  ايوب انصاري  ( رض )  روايت است  كه : پيامبر صلى الله عليه وسلم فرمود :

«  من صام رمضان  ثم أتبعه ستا من  شوال كان كصيام الد هر » « كسي كه ماه مضان  وبدنبال آن  شش  روزه  از ماه  شوال  را روزه  بگيرد  مانند اينست كه يك سال  كامل را   روزه  گرفته باشد »

صحيح سنن ابو داود : ۲۱۲۵ ( ،) صحيح مسلم : ۲/۸۲۲/۱۱۶۴( ، ) سنن الترمذى : ۲/۱۲۹/۷۵۶ سنن ابن ماجه :  ۱/۵۴۷/۱۷۱۶  )

۲و۳ ــ   روز  عرفه براى غير حاجي  وروز عاشورا  وروز قبل  ازآن  :

 از ابو قتادة  روايت  است : » سئل  رسول الله  )ص( عن صوم  يوم  عرف    فقال : يكفر  السنة  الماضية  والباقية ، وسئل  عن  صوم  يوم  عاشورا ء ، فقال  يكفر  السنة  الماضية »«    از پيامبر)ص(در باره  روزه روز عرفه سؤال شد فــرمود : گناهان  سال  گذشته وسال  جاري  را از بين  مى برد ودر باره روزه  روز عاشورا از او سؤال شد فرمود : گناهان سال  گذشته را از بين مى برد «

 صحيح مسلم : ۲/۸۱۸/۱۱۶۲  (از ام الفضل بنت  حارث روايت  است :»   أن نسا  تماروا عند ها  يوم عرفة فى صيام رسول الله )ص( فقال بعضهم : هو صائم ، وقال  بعضهم : ليس بصائم ، فارسلت  إليه بقدح لبن  وهو  واقف على بعيره  بعرفة فشربه« » مردم  در روز عارفه  در باره  روزه بودن  پيامبر صلى الله عليه  وسلم  نزد من  بحث وجدال  كردند . 

بعضى از آنها  گفتند : او  روزه است  وبعضى  ديگر  گفتند  روزه نيست . من ظرفى از شير  را برايش  فرستادم ، ايشان  در حالى  كه روى شترش  در عرفه  ايستاد بود آن را نوشيد «.
صحيح  امام بخارى ، فتح البارى : ۴/۲۳۶/۱۹۸۸ ،صحيح مسلم : ۲/۷۹۱/۱۱۲۳  ،سنن ابود داود ) ابن المعبود : ۷/۱۰۶/۲۴۲۴ (

از ابو غطفان بن طريف  مري  روايت است :  از ابن  عباس (رض ) شنيدم  كه مى  گفت :  » حين صام  رسول الله )ص(  يوم  عاشورا  ء وأمر بصيامه ، فقال  يا رسول  الله  إنه  يوم تعظمه  اليهود  والنصارى  فقال  رسول الله )ص( :  فإ ذا كان  العام  المقبل  إن  شا ء الله  صمنا  اليوم التاسع . فقال : فلم يأت  العام المقبل ، حتى توفى  رسول الله )ص(» )وقتى پيامبر صلى الله عليه وسلم  روز  عاشورا  را  روزه  گرفت  وبه روزه  گرفتن  آن دستور داد ،  مردم گفتند  اي  رسول  خدا عاشورا   روزي است كه يهود ونصارى آن را  بزرگ  مى دارند .

پيامبر صلی الله علیه وسلم  فرمود  :

سال  بعد  انشا ء  الله   روز نهم  را هم   روزه  مى گيريم. ابن عباس گفت : قبل  از آنكه  روز نهم  سال بعد  بيايد  پيامبر صلى الله عليه وسلم  فوت كرد .(صحيح سنن ابو داود : ۲۱۳۶ ) ، (صحيح مسلم : ۲/۷۹۷/۱۱۳۴ ) 

۴ــ  گرفتن  روزه  در مـاه محـرم  :

از ابو هريرة  (رض )  روايت است كه پيامبر صلى الله عليه وسلم  فرمود : «  افضل  الصيام  بعد الرمضان شهر الله  المحرم، افضل الصلاة بعد الفريضة صلاة الليل» « بهترين   روزه  بعد  از ماه  رمضان  روزه  ماه محرم  وبهترين  نماز  بعد  از نماز  هاي  فرض نماز شب است ». 

  ۵-اكثر  روز  هاي  ماه  شعبان :

از عايشه  (رض)روايت است : « ما رأيت  رسول الله (ص) استكمل  صيام  شهر قط إلا  شهر رمضان ،  وما رأ يته  فى شهر أكثر  منه صيامٱ فى  شعبان  » ( پيامبر صلى الله عليه وسلم  را نديدم كه ماهى  را كامل   روزه  بگيرد ،  مگر  ماه  رمضان  و  او را  نديدم كه در هيچ يك  از ما  ه ها  به اندازه  ماه شعبان  روزه  بگيرد «‎»(صحيح امام مسلم : ۴/۲۱۳/۱۹۶۹) ، ( صحيح امام مسلم : ۱۱۵۶  - /۸۱۰/۱۷۵  ) ، (سنن ابو داد : ۷/۹۹/۲۴۱۷  )    

۶ ــ  روز هاى  دوشنبه  وپنجشنبه :

 از اسامه  بن  زيد  روايت  است : « إن نبي الله (ص)   كان يصوم  يو  الاثنين  والخميس ، وسئل عن ذلك فقال : إن  اعمال  العباد تعرض يوم  الاثين  والخميس »« پيامبر صلی الله علیه وسلم روز دوشنبه  وپنج شنبه  را روزه  مى گرفت . در باره  از او سؤال شد ، فرمود : اعمال  بندگان در اين دو روز( پيش خدا ) عرضه ميشود « . صحيح سنن ابو داود : ۲۱۲۸ (  پيغمبر اسلام  در سفر وحضر  در روز هاى بيض ) ۱۳ ، ۱۴ ، ۱۵ ،  هر ماه (  افطارنميگرد. ) نساىى ، ترمذى ( قابل تذكر است  روزه ثوابى  را هر زمانيكه  از ادامه  آن خسته  شديد  ميتوانيد  آنرا  افطار نمايد.

روزه  هـاى ممنوعه :

در ايام ذيل  گرفتن روزه  ممنوع مى باشد.    

۱ــ  گرفتن روزه  درايام شك )يعنى  اينكه  ساير  مسلمين  روز  دار نباشند ولى  به زعم  خويش  روزه  بگيرد.(

يــوم شك : )يوم شك يا روز شك )  روز ۳۰ ما ه شعبان را گويند  كه در شامگاه  روز ۲۹ شعبان ،  
مهتاب ديده  نشود  و به طور قطعى هم  معلوم  نباشد  كه  فردا
۳۰  شعبان  است  يا اول  رمضان .
در  اين روز ، روزه گرفتن  مكروه تحريمى است .

(  حضرت عمار بن ياسر )رض(  از پيامبر اكرم )ص(  روايت نموده  اند كه : « من صام اليوم الذى شك فيه فقد عصى أبا القاسم » كسى كه يوم شك  را  روزه  بگيرد با پيامبر  صلى الله عليه وسلم  مخالفت كرده است « ( سنن الترمذى : ۲/۹۷/۶۸۱ ) ، (سنن ابو داود : ۶/۴۵۷/۲۳۱۷ ) ،    ( روز عيدين  عيد فطر وعيد اضحى ، يـازدهم  ،  دوزادهم ، سيزد هم ذوالحجة .)

۲- گرفتن  روزه  در روز عيدين ( عيد  فطر وعيد الاضحى)

۳- گرفتن  روزه  در   دوره  حيض  ونفاس. 

۴- همچنان  حضرت  محمد صلی الله علیه وسلم روزه بدون  افطار وسحر  رامنع نموده  است.

حكم روزه ء نفلى براى  زن شوهر دار:

زن نميتواند بدون  اجازه  شوهر ش  در صورتيكه  شوهرش  مقيم باشد ، روزه  ثوابى  بگيرد .

از ابو هر يرة  (رض )  روايت شده  كه پيامبر  اسلام  فرمود : « ولا تصم المرأ ة يــومٱ  واحد ٱ ،  وزوجها  شاهــد  إلا بإ ذنه ، إلا رمضان » (  روزه  نگيرد  زن حتى يك روز در حاليكه  شوهر ش باشد مگر به  اجازه  او غير از  رمضان )( احمد ، بخارى ، مسلم )

 اين حـديث شريف  بصورت آشكار  زن را  از روزه  گــرفتن  روزه نفلى  در حاليكه  شوهر ش  حاضر باشد منع مى كند زيرا ممكن  است  باعث تلف  حق او گردد ولى  در    روزه  رمضان  چون فرض است  اجــازه  گرفتن  از شوهر  لازم  نمى باشد.

روزه مـكر وه:  

 روزه است كــــه انسان    تنها  روز  شنبه  ويا يكشنبه  را روزه بگيرد ويــا  فقط  روز عاشورا را روزه ء  بگيرد . ويـــا  روزه گرفتن  زن بدون  اجـــازه  شوهر  ، ويا روزه ء گرفتن  بدون  افطار   
(
كه بنام  روزه وصال ) ياد ميگردد . 
وغيره از اين قبيل  روزه را در شريعت اسلام  بنام  روزه مكروه  مسمى   نموده اند.

روزه حـرام :

 در روز هاى ذيل  سال  گرفتن  روزه ء حرام ميباشد .

۱ــ در روز عيد رمضان  وقربان : از ابو عبيد مولاي  ابن أزهر  روايت است : در روز  عيد با عمر بن خطاب (رض)  بودم  گفت : پيامبر صلى الله عليه وسلم از روزه گرفتن  در اين دو روز  نهى فرموده  است ، اولين  روز  بعد  از ماه  رمضان ( عيد فطر )  روزي  كه از قرباني  هايتان  مى خوريد ( عيد قربان )( صحيح امام بخارى : ۴/۲۳۸/۱۹۹۰ ) ، (صحيح امام مسلم : ۲/۷۹۹/۱۱۳۷ )

۲  ــ « ايــام تشريــق »  : از ابو مره  مولاي أم  هاني روايت است « با عبد الله بن عمرو نزد پدرش عمر و بن عاص  رفتيم ، غذايي جلو ما گذاشت  وگفت : بخوريد ، (عبد االه )  گفت  من روزه هستم ، عمرو  گفت :  بخوريد ،  اينها  روز هايى  است كه پيامبر  صلى الله عليه وسلم به ما امر  مى كرد  كه روزه  نگيريم واز روزه  گرفتن  ما را  نهى مى كرد . 
امام مالك  گفته است  : منظور از اين  روز ها  ايام التشريق است  .
»

۳  ــ  روزه  گرفتن  جمعه  به تنهايى :  از ابو هرير ة (رض )  روايت  است : هيچ كدام  از شما  روز جمعه روزه  نگيرد  مگر  اينكه  روز قبل  يا بعد از آن  نيز  روزه  بگيرد  . ( صحيح امام بخارى : ۴/۲۳۲/۱۹۸۵ ) ، (صحيح امام مسلم : ۲/۸۰۱/۱۱۴۴ ) ، ( سنن ابو داود : ۷/۶۴/۲۴۰۳ )

 ۴ ــ روزه گرفتن شنبه به تنهايى :    «  در حديث عبدالله بن بسر  سلمى  از خواهرش صما ء  روايت است كه پيامبر صلى الله عليه وسلم فرمود : » روزه  شنبه  را به تنهايى  روزه  نگيريد  مگر  روزه  هاي كه بر شما  فرض باشد ،   واگر  بجز پوست  انگور  يا شاخه  درخت  چيز ديگرى  نيافتيد ، آن را بجويد تا آن  روز  روزه  نباشيد »  ( سنن ابو داود : ۷/۶۶/۲۴۰۴ ) ، ( سنن الترمذى : ۲/۱۲۳/۷۴۱ )

 ۵ــ  نيمه دوم شعبان براى كسى  كه به روه  گرفتن  آن  عادت  ندارد:

از ابو هريرة (رض)  روايت  است كه پيامبر صلى الله عليه وسلم  فرمود : « هيچ  كدام  از شما  يك يا دو  روز  قبل  از رمضان  روزه  نگيرد مگر اينكه  به روزه  گرفتن  در آن  روز  عادت  داشته  باشد  كه در اين  صورت  مى تواند آن روز  را روزه  بگيرد »  ( صحيح امام بخاري : ۴/۱۲۷/۱۹۱۴ ) ،   ( صحيح امام مسلم : ۲/۷۶۲/۱۰۸۲ ) 

روزه بـالاى كى فــرض است  :

اجماع علما بر اينست  كه روزه ) ماه رمضان ( بر هر شخص مسلمان ،  عاقل ، بالغ ، سالم  ومقيم فرض است  البته زن  بايد  از حيض  ونفاس  پاك باشد. ) فقه السنه : ۱/۵۰۶  ط الريان )

مـفهـوم شـرط بلـوغ :

شرط بلوغ  بدين معنى  است كه مسلمان  كه بر  سن  بلوغ  رسيده  باشند  وتوانمندى  گرفتن  روزه  را  داشته  باشند . روزه  بالاى  آنان  فرض  ميگردد. 
اين بدين  معنى  است  كسانيكه  بــــه سن بلوغ  نرسيده اند  گرفتن روزه  بالاى  آنان  فرض  نمى  باشد.
پيامبر صلى الله عليه  وسلم فرموده است :

« رفع القلم عن ثلاثة : عن المجنون حتى يفيق ، وعن النائم حتى يستيقظ ، وعن الصبي حتى يحتلم »  تكليف  از سه دسته  برداشته  شده است : از ديوانه  تا هوشيار شود واز به خواب  رفته  تا بيدار شود واز كودك  تا بالغ شود » .( صحيح جامع صغير : ۳۵۱۴  ) ، ( سنن الترمذى : ۲/۱۰۲/۶۹۳  )

مفهوم  شرط قـادر بـود  ن  :

شر ط  قــــادر  بودن  به اين معنى  است  كه يك  نفر  مسلمان توان  گرفتن  روزه  را داشته  باشد بالاى  آنان   گرفتن  روزه فرض ميگردد ،  ولــــى  مريضان  كه توان  گرفتن  روزه  را ندارد  وبا گرفتن  روزه  وضعيت  صحي  آنان  برهم   ميخورد ودوكتوران  براى  آنان گفته باشند در صورتيكه روزه  بكيرند به وضعيت جسمانى شان  ضرر  ميرسد  در اين صورت  گرفتن  روزه  بر آنان  فرض نبوده . هر زمانيكه  از مريضى  بهبود  يابند وعذر  موجود مرفوع گردد به قضا ء  آن مبادرت ورزند.

امــراض :

امراض كه خوردن  روزه  را به  توصيه داكتر معالج  متدين  جواز  دانسته عبارتند از :  (امراض سل ،  امراض  صدرى ، امراض معدى ، امراض روانى ،  كه انسان  به گرفتن  روزه  از حالت  نورمال  خارج ميگردد. ( وغيره امراض خطرناك ومضر ...)  اگر شخصى  فقط بــه اساس وهم  وخيال خود  كه گويا  روزه ء اورا مريض  مى سازد  ويا مريضى اور افزايش ميدهد ، در حاليكه  آن را   تجربه  هم  نكرده  ونه دكتور  متخصص برا يش مشوره  داده  روزه ء نگيرد  گنهگار بوده   وبايد كفاره آنرا هم  بپردازد.

شيخـوخت ويـا كبر سن :

شيخوخت ويا كبر سن  بدين معنى است  . آنعده  از مسلمانانيكه  توانمندى   گـــرفتن  روزه  را از دست  داده  باشند . به اساس اين حكم الهى   « وعلى  الذين يطيقونه فدية طعام مسكين » پيران كهن سال وزنانى كه نتوانند روزه  گيرند  پس بايد فديه  بدهند.        همچنان اين  حكم  شامل  حال  انعده از كسانى  ميگردد كه به امراض مزمن  كه علاج  دوباره  آن  غير ممكن  باشد . برآنان  گرفتن  روزه  فرض  نيست  در بدل  آن ميتوانند فديه دهند  كه  سير  كردن هر روزه   يك  نفر  مسكين است  .

مجـــاهــــد :

مجاهد كه مصروف جهاد اعلاى كلمة الله ودفاع از مقدسات  وطن  باشد ، گرفتن  روزه  بالاى  آن فرض نيست . ميتواند بعد از  اينكه  امور  مجاهدت  اش  به پايان  رسيد  به گرفتن  روزه اقدام  نمايد.

«  پایان  قسمت  سو م »
 

امـیـن الـدیــن » سعـیـدی – سعید افـغـانی»

آدرس  ارتباطي :  saidafghani@hotmail.com 


گرانـو وطنوالواو درنو لوستونکو!  

که چیري غواړې  چه ستاسو «  ادبي ، عرفاني ،  فرهنګي او کلتوري » مطالب  په دې نشراتي 
پاڼه کې خپاره شې ،   نو په  دې  توګه ستاسو  نه  په ‌ډیره درناوې هیله کیږې  چې
خپل لیکل شوې مطالب  په  لاندې  بریښنا لیک « ایمل » مونږ ته  راولیږې .

said-afghani@gmx.de
stratgeitudies@csyahoo.com


د سعید افغاني د سولی او تفاهم نشراتي ارګان  
 د نشراتي بورد  تر څـارنی لاندی  خپریږی .

  مؤسس        :  د حق دلاری کلتوري مرکز
 مسؤول مدیر   :  برهـان الدین  « سعیدی »

د تأسیس کال  

  د حوت اومه ،  د  ۱۳۸۸ هـجری شمسي ـ  کال  
   د  فبروری  ۲۶  ،  د  ۲۰۱۰  میلادي   ــ کال    

هره  لیکنه  د لیکوال خپل نظر  دی  او خپله  دلیکوال اند  څرگندوي
استفاده از مطالب سایت «  ارگان نشراتی  صلح و تفاهم  سعید افغانی »  با ذکر مأخذ آن آزاد است